Leven in het dorp

Wonen . Welzijn . Zorg

Leven in het Dorp

De drie decentralisaties

Op 1 januari 2015 komen op een drietal terreinen taken over naar de gemeente. Concreet gaat het dan om de Jeugdhulp, de functie Begeleiding uit de AWBZ en de invoering van de Participatiewet. Deze overdracht van taken staat ook wel bekend als de drie Decentralisaties, ofwel: de 3D's. Complicerende en uitdagende bijkomstigheid is dat een groot deel van de voor deze decentralisaties benodigde wetgeving nog niet is vastgesteld en dat de overheveling gepaard gaat met ingrijpende bezuinigingen.

De wissels om

Met het vaststellen van de Kadernota 2013 heeft de gemeente Peel en Maas het proces gemarkeerd dat we ‘de Wissels Om’ noemen. Het omzetten van de wissels betekent dat de wijze waarop wij bijdragen leveren aan maatschappelijke vraagstukken, maar ook de inhoud van deze bijdragen, wezenlijk gaan veranderen. Wij willen toe naar een samenleving waarin volop ruimte ontstaat voor mensen om zelf invulling te geven aan hun leven, omgeving, hulp te organiseren, verantwoordelijkheid te nemen. Daarmee spelen we ook in op het groeiend aantal mensen dat met hulpvragen zal komen en de krimpende budgetten.

Dit is overigens een complexe ambitie. Wij als gemeente moeten de productie die wij leveren op een andere manier vorm en inhoud gaan geven, waarbij wij er tevens voor moeten zorgen dat wij echt ruimte laten aan burgers en gemeenschappen om zichzelf te ontwikkelen. Dit vraagt om constant en scherp aandacht voor met name het eigenaarschap van activiteiten en processen.

Op 1 januari 2015 ziet de wereld er voor inwoners van Peel en Maas anders uit. Zaken die tot dan toe door rijksregelingen werden verzorgd, zijn anders georganiseerd en in veel gevallen worden ze ook anders uitgevoerd; voor kinderen die jeugdhulp nodig hebben tot en met de oudere die niet meer onder een Zorg Zwaarte Pakket valt en op andere voorzieningen is aangewezen. Dat is ingrijpend en dat vraagt zorgvuldig communiceren, informeren, samen optrekken, eerlijk zijn over wat wel en niet meer kan.

Maar ook in het gemeentehuis verandert er veel. We voeren nieuwe taken uit, onze begroting is met een kwart tot een derde toegenomen, we werken nog intensiever samen met maatschappelijke partijen. Er zijn dan veel veranderingen op het zelfde moment van kracht geworden. Voor een belangrijk deel denken wij met de “Wissels Om” een antwoord te hebben gevonden op de vraag hoe wij het beste deze nieuwe toekomst tegemoet kunnen treden.


De lokale aanpak

Onze lokale aanpak van de drie decentralisaties kent een aantal pijlers.

  • Het spoor dat wij met de Wissels Om zijn ingeslagen is het belangrijkste fundament onder onze aanpak van de drie decentralisaties. Op basis van concrete praktijkervaringen uit het verleden baseren wij ons beleid op de kracht van vitale gemeenschappen en willen we graag investeren in de ontwikkeling van deze gemeenschappen.
  • Op een aantal terreinen hebben wij – op basis van wetgeving – een verantwoordelijkheid als regisseur. Wij hebben – met name vanuit de ervaringen die wij in het programma Leven in het Dorp – Wonen Welzijn Zorg hebben opgedaan – een eigen visie ontwikkeld op de wijze waarop deze regiefunctie het best vorm en inhoud kan krijgen. Wij denken dat dit het beste kan door op hoofdlijnen heldere kaders te formuleren en binnen deze kaders veel ruimte te laten aan initiatieven vanuit de gemeenschap. Zie bijvoorbeeld de dorpsdagvoorzieningen die binnen deze kaders zijn ontstaan door handelen van inwoners Deze manier van regievoering noemen wij ‘stuwende regie’. Waar mogelijk werken wij samen met andere regiepartijen, zoals bijvoorbeeld de zorgverzekeraar en het zorgkantoor.
  • ‘Al doende leert men’. De oplossingen van de toekomst worden niet achter het bureau of achter de tekentafel bedacht; maar ontstaan in dialoog met (groepen) burgers, regiepartijen en maatschappelijke organisaties in de praktijk. Vanuit deze overtuiging draaien wij een aantal pilots van waaruit wij ervaring opdoen met bijvoorbeeld het Schakelplein en de Gezinscoach. Dit levert waardevolle leerervaringen op voor het vervolg.
  • Wij werken binnen een samenhangende aanpak van de drie decentralisaties en benaderen vraagstukken integraal. Het loont om te kijken naar het geheel in plaats van ons blikveld te beperken tot deeloplossingen voor deelproblemen. Binnen dit geheel staat er tegenover ieder probleem wel een kans of talent.

Doordat wij in constante dialoog met onze omgeving bezig zijn met de drie decentralisaties krijgen wij terug dat onze aanpak een groot draagvlak kent onder burgers, gemeenschappen en andere netwerkpartners. Dat sterkt ons in het vertrouwen dat we een goede weg zijn ingeslagen met onze aanpak.

Op het niveau van de afzonderlijke decentralisaties hebben wij onze aanpak opgetekend in onder andere het regionale beleidskader Jeugdzorg, ‘Binnen naar Buiten en Buiten naar Binnen’ en de Implementatiestrategie Begeleiding.


Regionale samenwerking

Op 3 december 2013 heeft de gemeenteraad ingestemd met een notitie over regionale samenwerking in de breedste zin van het woord. De essentie van deze notitie: Peel en Maas werkt volop samen in de regio om de regio sterker te maken en zoekt dat op vernieuwende manieren. Ten tijde van het schrijven van de raadsnotitie wordt - door de gemeenten die samen de Regio Venlo maken - nadrukkelijk nagedacht over de vraag welke samenwerkingsvorm het meest geschikt is voor de regionale samenwerking binnen het sociale domein.

Het is goed om aan te geven dat samenwerking niet altijd vrijblijvend is. Hoewel de nieuwe wetten nog niet definitief zijn vastgesteld, is het al wel duidelijk dat gemeenten de opdracht krijgen om samen te werken. De samenwerkingsverbanden moeten congruent zijn, waarbij goed functionerende samenwerkingsverbanden gerespecteerd moeten worden. Wat ons in dit kader helpt is dat wij binnen de Regio Venlo al geruime tijd intensief samenwerken binnen het sociale domein.